وقتی یک زوج برای چند روز یا حتی چند هفته رابطه جنسی ندارند، ممکن است اولین سؤالی که به ذهنشان برسد این باشد که «آیا مشکلی در رابطه ما به وجود آمده است؟» اما واقعیت این است که فاصله افتادن میان روابط جنسی همیشه نشانه کاهش علاقه یا نارضایتی از شریک عاطفی نیست.

زندگی روزمره، خستگی، کمبود زمان، مسئولیت‌های خانوادگی و شرایط مختلف می‌توانند باعث شوند رابطه جنسی در بعضی روزها اتفاق نیفتد. نکته جالب اینجاست که دلیل نداشتن رابطه ممکن است به اندازه خود موضوع تعداد دفعات رابطه، در احساس رضایت زوج‌ها اهمیت داشته باشد.

چرا بعضی زوج‌ها رابطه جنسی ندارند؟

در پژوهشی که در The Journal of Sexual Medicine منتشر شده، ۸۷ زوج زن و مرد که به طور میانگین حدود ۹ سال با یکدیگر در رابطه بودند، به مدت ۳۰ روز وضعیت زندگی جنسی خود را ثبت کردند.

شرکت‌کنندگان هر روز یک پرسش‌نامه کوتاه را تکمیل می‌کردند و اگر آن روز رابطه جنسی نداشتند، دلیل آن را مشخص می‌کردند. آن‌ها می‌توانستند چند دلیل را هم‌زمان انتخاب کنند و در صورت نیاز دلیل دیگری را خودشان بنویسند.

یکی از جالب‌ترین یافته‌ها این بود که رایج‌ترین دلیل، نه خستگی بود و نه کاهش میل جنسی یا اختلاف میان زوجین. بیشتر افراد گفتند: «اصلاً پیش نیامد.»

کمبود زمان نیز در میان زن و مرد به یک اندازه گزارش شد. در بخش دلایل دیگر هم مواردی مانند مهمان داشتن، بیماری، استرس یا اختلافات رابطه‌ای دیده می‌شد.

تفاوت تجربه زنان و مردان چه بود؟

البته در بعضی دلایل تفاوت‌هایی میان زنان و مردان مشاهده شد. زنان بیشتر از مردان دلایلی را مطرح کردند که مستقیماً به احساس و تمایل خودشان مربوط می‌شد؛ برای مثال اینکه تمایلی نداشتند، حال رابطه جنسی را نداشتند، بیش از حد خسته بودند یا رابطه جنسی برایشان دردناک بود.

در مقابل، مردان بیشتر به دلایلی اشاره کردند که به وضعیت شریکشان مربوط می‌شد؛ مثلاً اینکه شریکشان تمایل نداشت، آمادگی نداشت یا خسته بود. همچنین مردان بیشتر گزارش کردند که حضور یا مسئولیت مربوط به فرزندان مانع رابطه جنسی شده است.

این تفاوت‌ها به این معنا نیست که زنان یا مردان همیشه واکنش مشخصی دارند. بلکه نشان می‌دهد افراد ممکن است یک اتفاق مشترک، یعنی نداشتن رابطه جنسی، را از زاویه‌های متفاوتی تجربه و تفسیر کنند.

وقتی دلیل نداشتن رابطه به شریک زندگی نسبت داده می‌شود

یکی از مهم‌ترین یافته‌های این پژوهش به نحوه نسبت دادن دلیل نداشتن رابطه مربوط بود.

برای زنان و مردان، رضایت جنسی زمانی پایین‌تر بود که دلیل نداشتن رابطه بیشتر به شریک زندگی نسبت داده می‌شد؛ برای مثال، فرد احساس می‌کرد که «شریکم دیگر علاقه‌ای ندارد» یا «او حال رابطه نداشت».

در مقابل، زمانی که زوج‌ها دلیل نداشتن رابطه را یک شرایط مشترک می‌دانستند، رضایت جنسی بالاتر بود. عباراتی مانند «امروز وقت نداشتیم» یا «امروز اصلاً پیش نیامد» نمونه‌هایی از این نوع برداشت هستند.

تفاوت ظریفی در این دو نگاه وجود دارد. در حالت اول، ممکن است فرد نداشتن رابطه را به عنوان رد شدن از سوی شریک عاطفی تجربه کند. در حالت دوم، مسئله بیشتر یک اتفاق مشترک در زندگی دو نفر است؛ اتفاقی که لزوماً چیزی درباره میزان علاقه یا جذابیت آن‌ها برای یکدیگر نمی‌گوید.

آیا نداشتن رابطه همیشه به معنای کاهش میل جنسی است؟

این پژوهش نشان داد که دلایل شخصی برای نداشتن رابطه، مانند «حوصله نداشتم» یا «خیلی خسته بودم»، با میل جنسی کمتر در همان روز و روز بعد ارتباط داشت.

در مردان، بعضی دلایل مرتبط با شریک زندگی نیز با افزایش میل جنسی در روز بعد همراه بود. با این حال، نباید از این نتایج نتیجه گرفت که یک دلیل مشخص باعث افزایش یا کاهش میل جنسی می‌شود.

پژوهشگران تأکید کرده‌اند که این یافته‌ها همبستگی را نشان می‌دهند، نه رابطه علت و معلولی. برای مثال، ممکن است فردی که از زندگی جنسی خود رضایت کمتری دارد، از قبل آمادگی بیشتری داشته باشد که بی‌میلی شریکش را به شکل منفی تفسیر کند.

تعداد رابطه جنسی تنها معیار رضایت یک زوج نیست

گاهی زوج‌ها تعداد دفعات رابطه جنسی را به عنوان شاخص اصلی سلامت رابطه در نظر می‌گیرند. اما تجربه جنسی فقط به تعداد دفعات رابطه محدود نمی‌شود.

ممکن است دو زوج تقریباً به یک اندازه رابطه جنسی داشته باشند، اما یکی از آن‌ها از زندگی جنسی خود رضایت بیشتری داشته باشد. تفاوت می‌تواند در این باشد که آن‌ها دوره‌هایی را که رابطه جنسی اتفاق نمی‌افتد چگونه معنا می‌کنند.

اگر یکی از طرفین هر بار نداشتن رابطه را نشانه بی‌علاقگی، رد شدن یا از دست دادن جذابیت خود بداند، ممکن است فشار و ناراحتی بیشتری ایجاد شود. اما اگر هر دو نفر بتوانند بپذیرند که گاهی زندگی، خستگی، کمبود زمان یا شرایط دیگر مانع رابطه می‌شود، ممکن است این فاصله لزوماً تهدیدی برای رابطه تلقی نشود.

وقتی رابطه جنسی اتفاق نمی‌افتد، چه چیزی اهمیت دارد؟

نداشتن رابطه جنسی در یک روز یا حتی یک دوره طولانی‌تر، به تنهایی نمی‌تواند درباره کیفیت یک رابطه قضاوت قطعی به ما بدهد. مهم است که ببینیم زوج‌ها درباره این موضوع چه برداشتی دارند و چگونه درباره نیازها و احساساتشان با یکدیگر صحبت می‌کنند.

همچنین صمیمیت یک رابطه فقط به رابطه جنسی محدود نیست. ممکن است زوجی در دوره‌ای رابطه جنسی کمتری داشته باشد اما همچنان تماس عاطفی، گفت‌وگو، در آغوش گرفتن و سایر شکل‌های صمیمیت را تجربه کند.

بنابراین بهتر است به جای اینکه فقط بپرسیم «چند وقت یک‌بار رابطه جنسی داریم؟»، گاهی سؤال‌های دیگری هم مطرح کنیم: «هر دو نفر از رابطه‌مان چه احساسی داریم؟»، «آیا درباره نیازهایمان می‌توانیم صحبت کنیم؟» و «وقتی رابطه جنسی اتفاق نمی‌افتد، آن را چگونه برای خودمان معنا می‌کنیم؟»

در نهایت، رابطه سالم لزوماً رابطه‌ای نیست که در آن همیشه همه‌چیز مطابق انتظار پیش برود. مهم این است که زوج‌ها بتوانند تغییرات، فاصله‌ها و نیازهای متفاوت خود را بدون تبدیل کردن آن‌ها به نشانه‌ای از طرد شدن یا شکست رابطه، با یکدیگر در میان بگذارند.

منبع: Mark, K. P., Vowels, L. M., & Leistner, C. E. (2020). “Not Tonight, Honey:” Reasons Couples Do Not Engage in Sex and Their Impact on Satisfaction and Desire. The Journal of Sexual Medicine.