آیا تا به حال آرزو کرده‌اید کاش می‌توانستید ذهن کودکتان را بخوانید؟ کودکان، برخلاف بزرگسالان، همیشه نمی‌توانند احساسات، ترس‌ها و تعارضات درونی خود را با کلمات بیان کنند. آن‌ها ممکن است بگویند “دلم درد می‌کند” در حالی که در واقع “اضطراب جدایی” دارند، یا ممکن است پرخاشگری کنند در حالی که از به دنیا آمدن خواهر یا برادر جدیدشان خشمگین‌اند.

آزمون اندریافت موضوع کودکان (Children’s Apperception Test) یا همان CAT، کلیدی است که قفل این دنیای خاموش را باز می‌کند. این آزمون به روانشناس اجازه می‌دهد تا از طریق زبانِ مورد علاقه کودکان، یعنی «قصه و حیوانات»، به عمق روان آن‌ها سفر کند.

آزمون CAT چیست؟ (پلی به دنیای ناخودآگاه)

این آزمون که بر اساس نظریه شخصیتی هنری موری طراحی شده، یک آزمون فرافکن است. “فرافکن” به زبان ساده یعنی کودک احساسات درونی خود را به شخصیت‌های بیرونی (در اینجا حیوانات) نسبت می‌دهد.

آزمون CAT مخصوص کودکان ۳ تا ۱۰ سال است و شامل ۱۰ کارت تصویر می‌باشد. اما یک تفاوت بزرگ با آزمون‌های بزرگسالان دارد: در این تصاویر خبری از انسان نیست!

چرا حیوانات؟ (جادوی کارت‌های CAT)

تحقیقات نشان داده‌اند که کودکان با حیوانات راحت‌تر از انسان‌ها همزادپنداری می‌کنند. دیدن تصویر انسان‌ها ممکن است باعث شود کودک احساس شرم، گناه یا بازداری کند (مثلاً بگوید: “پسر بدی است که مادرش را اذیت می‌کند”).

اما وقتی شخصیت داستان یک شیر کوچولو یا یک میمون بازیگوش است، کودک گاردهای دفاعی خود را پایین می‌آورد و راحت‌تر حرف دلش را می‌زند. او با دیدن کارت‌ها، داستانی می‌سازد و ناخودآگاه خودش را جای آن حیوان می‌گذارد.

این آزمون چه اسراری را فاش می‌کند؟

کارت‌های CAT به گونه‌ای هوشمندانه طراحی شده‌اند تا موضوعات حیاتی دوران رشد را تحریک کنند. روان‌شناس با شنیدن داستان کودک، می‌تواند موارد زیر را بررسی کند:

1. رقابت با خواهر و برادر: حسادت‌های پنهان نسبت به نوزاد جدید یا رقیب دانستن خواهر/برادر بزرگتر.

2. رابطه با والدین: احساس کودک نسبت به پدر (قدرت، ترس، حمایت) و مادر (تغذیه، محبت، کنترل).

3. مشکلات تغذیه‌ای و دهانی: اضطراب‌های مربوط به غذا خوردن یا شیر خوردن.

4. پرخاشگری و خشم: خشم‌های سرکوب شده‌ای که کودک جرات ابراز آن‌ها را در خانه ندارد.

5. ترس‌ها و تنهایی: ترس از تاریکی، تنها ماندن یا از دست دادن والدین.

6. آموزش توالت رفتن: تعارضات مربوط به کنترل ادرار و مدفوع و نظافت.

فرآیند اجرا: یک بازی قصه‌گویی

برای کودک، این آزمون شبیه یک جلسه امتحان نیست، بلکه شبیه یک بازی قصه‌گویی جذاب است. روان‌شناس کارت‌ها را نشان می‌دهد و می‌گوید: “برایم تعریف کن اینجا چه خبر است؟ حیوانات چه کار می‌کنند؟ قبلش چه شده و بعدش چه می‌شود؟”

همین داستان‌های ساده، الگوی شخصیتی، مکانیسم‌های دفاعی و بلوغ عاطفی کودک را برای متخصص آشکار می‌کند.

چرا تفسیر CAT کار هر کسی نیست؟

شاید تصاویر این آزمون ساده به نظر برسند، اما تحلیل داستان‌های کودک نیازمند دانش عمیق روانکاوی و روانشناسی رشد است. اینکه کودک قهرمان داستان را “قوی” توصیف کند یا “گرسنه”، هر کدام معنای متفاوتی در کانتکست زندگی او دارد.

در کلینیک روانشناسی ندای آگاهی تا آرامش، متخصصان کودک ما با استفاده از آزمون CAT، فضایی امن برای فرزندتان فراهم می‌کنند تا بدون ترس قضاوت شدن، داستان زندگی‌اش را بازگو کند. این آزمون به ما کمک می‌کند تا ریشه بدرفتاری‌ها، لجبازی‌ها یا گوشه‌گیری‌های کودک را پیدا کرده و راهکاری مؤثر برای آرامش او و شما ارائه دهیم.